Spanningsvalcalculator

Bereken spanningsval, procentueel verlies, spanning bij de belasting en geleiderverlies met snelle vergelijking van kabeldoorsneden.

Laatst bijgewerkt: 2026/04/21

Spanningsvalcalculator

Bereken snel de spanningsval (V), de spanningsval (%), de spanning bij de belasting en het geschatte geleiderverlies voor enkelfase-, driefase- en DC-circuits. Vul stroom, spanning, kabellengte in één richting, geleider­materiaal en kabeldoorsnede in om te zien of de installatie in de buurt blijft van praktische 3%- en 5%-doelen.

Rekengegevens
V
A
m

Voer de afstand in één richting in, in meters. De calculator telt de heen- en terugweg automatisch mee voor enkelfase- en DC-circuits.

PF

Dit is een snelle schatting met de nadruk op weerstand. Controleer bij lange voedingen, motoren en reactieve belastingen ook tabellen, impedantie en je projectnorm.

Snelle voorbeelden
Snelle aandachtspunten
  • 3% wordt vaak als praktisch doel voor eindgroepen gebruikt, terwijl 5% vaker als ruimere grens voor het totale traject wordt aangehouden.
  • Voer de lengte in één richting in. De tool telt de retourweg automatisch mee voor enkelfase en DC.
  • Koper en aluminium geven verschillende uitkomsten omdat hun soortelijke weerstand verschilt.
  • De vermogensfactor werkt alleen in AC-modi. In DC neemt de calculator altijd PF = 1.
  • In Nederlandse laagspanningsnetten is 230/400 V gebruikelijk. Controleer voor de eindbeoordeling ook NEN 1010, temperatuur, aanlegwijze en fabrikanttabellen.
Controleer de invoerwaarden.

Vul positieve waarden in voor spanning, stroom, lengte en kabeldoorsnede om het resultaat te verversen.

Geschatte spanningsval

Spanningsval en spanning bij de belasting voor de huidige keuze

V

Na het berekenen zie je hier het spanningsverlies in procenten, de spanning bij de belasting en de aanbevolen doorsnede.

Nog niet berekend Gebruik de 3%- en 5%-doelen om te beoordelen of de huidige doorsnede nog voldoende marge heeft.
Spanningsval –%

Percentage spanningsverlies ten opzichte van de nominale spanning.

Spanning bij de belasting — V

Geschatte spanning aan het einde van het circuit.

Geschat verlies — W

Benaderd warmteverlies in de geleider over het gekozen traject.

Aanbevolen doorsnede Doel 3%: —Doel 5%: —

Hier verschijnt de samenvatting van de geschatte weerstand.

Vergelijking met nabijgelegen doorsneden

Vergelijk de gekozen doorsnede met nabijgelegen mm²-opties onder dezelfde belasting. Kortere balken betekenen minder spanningsval.

Vergelijkingstabel voor kabeldoorsneden

Bekijk in één overzicht de spanningsval in volt, het percentage, de spanning bij de belasting en de 3%- / 5%-controle.
Kabeldoorsnede Spanningsval Spanningsval % Spanning bij de belasting Status
Hier verschijnt het vergelijkingsresultaat.
Deze calculator gebruikt resistiviteitswaarden bij 20°C (Cu 0.017241 Ω·mm²/m, Al 0.028264 Ω·mm²/m) en een snelle formule die vooral op weerstand is gericht. Houd voor de eindcontrole ook rekening met NEN 1010, temperatuur, reactantie, aanlegwijze en fabrikanttabellen.

Wat is een spanningsvalcalculator?

Een spanningsvalcalculator schat hoeveel spanning verloren gaat wanneer stroom door een geleider loopt. Door circuittype, nominale spanning, belastingsstroom, lengte in één richting, geleidermateriaal en kabeldoorsnede in te voeren, kun je de spanning bij de belasting, het geleiderverlies en de ligging ten opzichte van praktische 3%- en 5%-doelen beoordelen.

Dat is vooral handig bij langere 230V-groepen, 400V-driefasevoedingen, verdeelinrichtingen en laagspannings-DC-bekabeling, waar zelfs een beperkte spanningsval invloed kan hebben op verlichting, motorstart, regelingen of rendement.

Wanneer gebruik je deze tool?

De tool is bedoeld voor een snelle controle voordat je naar normtabellen, datasheets of projectdocumentatie grijpt. Je kunt de huidige doorsnede meteen naast nabijgelegen alternatieven leggen.

  • 230V-eindgroepen – Controleer of een langere leiding nog in de buurt van een praktisch doel blijft.
  • 400V-driefasevoedingen – Kijk snel of een voeding naar een verdeler of machine logisch oogt vóór de definitieve dimensionering.
  • 24V / 48V DC-installaties – Schat het spanningsverlies in accu-, regel- of automatiseringsbekabeling.
  • Koper versus aluminium – Zie direct hoeveel het materiaal uitmaakt bij dezelfde belasting en trajectlengte.
  • Minimale doorsnede zoeken – Vind snel welke mm² onder 3% of in elk geval onder 5% uitkomt.

Belangrijkste functies

De calculator geeft meer dan één getal en brengt de kerngegevens voor een snelle ontwerpkeuze op één scherm samen.

  • Enkelfase, driefase en DC – Schakel tussen de meest voorkomende circuittypes zonder de pagina te verlaten.
  • Doorsneden in mm² – Werk met aanduidingen die passen bij Nederlandse en Europese installaties.
  • Spanning bij de belasting en geleiderverlies – Beoordeel het praktische effect van de gekozen doorsnede, niet alleen het percentage.
  • 3%- en 5%-doelen – Zie snel welke nabijgelegen doorsnede onder elk doel uitkomt.
  • Grafiek en tabel met nabijgelegen opties – Vergelijk meerdere realistische alternatieven naast elkaar.
  • Resultaat kopiëren – Zet de samenvatting meteen in een notitie, mail of werkvoorbereiding.

Hoe gebruik je de calculator?

Kies het circuittype, vul spanning, stroom en lengte in één richting in en selecteer daarna materiaal en kabeldoorsnede. Werk je met AC-belastingen, gebruik dan een realistische vermogensfactor voor motoren of andere reactieve lasten.

  1. Kies het circuittype – Enkelfase AC, driefase AC of DC.
  2. Vul spanning, stroom en lengte in één richting in – De lengte staat altijd voor het traject heen.
  3. Selecteer materiaal en kabeldoorsnede – Koper en aluminium geven niet dezelfde uitkomst.
  4. Voer de vermogensfactor in voor AC – Kies bij motoren en inductieve belastingen een voorzichtige PF.
  5. Lees het hoofdresultaat en de vergelijkingstabel – Begin met de huidige doorsnede en bekijk daarna de nabije opties.

Hoe werkt deze schatting?

De tool gebruikt de geleiderresistiviteit bij 20°C om de weerstand te schatten. Voor koper gebruikt hij 0.017241 Ω·mm²/m en voor aluminium 0.028264 Ω·mm²/m. De geleiderweerstand wordt benaderd met R = ρ × L ÷ A, waarbij L de lengte in één richting is en A de nominale geleiderdoorsnede in mm².

De snelle formules zijn: DC: ΔV = 2 × I × ρ × L ÷ A, enkelfase AC: ΔV ≈ 2 × I × ρ × L ÷ A × PF en driefase AC: ΔV ≈ √3 × I × ρ × L ÷ A × PF. Dit zijn snelle planningsformules en geen volledig impedantiemodel.

Lees de 3%- en 5%-uitkomsten als praktische doelen en niet als automatische goedkeuring. De eindcontrole hangt altijd af van NEN 1010, belastingstolerantie, temperatuur, aanlegwijze en projectspecifieke afspraken.

Veelgestelde vragen

Moet ik de lengte in één richting of heen en terug invullen?

Vul de lengte in één richting in. De calculator telt de retourweg automatisch mee voor enkelfase-AC en DC, terwijl de driefasemodus de gebruikelijke snelle driefasefactor gebruikt.

Waarom negeert de DC-modus de vermogensfactor?

De vermogensfactor is een AC-begrip. In DC gebruikt het model altijd PF = 1 omdat reactieve AC-effecten geen onderdeel van deze berekening zijn.

Waarom vraagt aluminium vaak om een grotere doorsnede?

Aluminium heeft een hogere resistiviteit dan koper. Bij dezelfde lengte en dezelfde nominale doorsnede geeft het daarom meestal meer spanningsval en meer geleiderverlies.

Hoe moet ik de 3%- en 5%-uitkomsten gebruiken?

Gebruik ze als praktische controlepunten. In veel ontwerpsituaties geldt 3% voor eindgroepen en 5% voor het totale traject, maar de eindbeoordeling moet altijd passen bij NEN 1010 en je projectnorm.

Kan ik dit gebruiken als definitieve ontwerpberekening?

Nee. De tool is bedoeld voor snelle vergelijking en voorselectie. Bevestig de einduitkomst met normtabellen, temperatuurcorrectie, aanlegwijze, reactantie en indien nodig extra engineering.

Waarom kan een normtabel op een andere uitkomst komen?

Normtabellen en fabrikantgegevens kunnen extra impedantie-effecten, temperatuurcondities, aderopbouw of installatiesituaties meenemen die een snelle planningscalculator niet modelleert.

Anonieme mening 1

Reacties die andere gebruikers hinderen of dezelfde boodschap herhalen, kunnen volgens ons moderatiebeleid worden verborgen of verwijderd.

Tekens over: 120

Er zijn nog geen reacties. Laat als eerste een mening achter.